Tanımayan Sevemez
Korkutulan Kul’dan Tanıyıp Âşık Olan Ruh’a
Birinci ciltte kendi kıymetini başkalarının hükümlerinden geri almaya çalışan insan, bu kez soluğunun Sahibine döner; çocuklukta korkutularak öğretilmiş bir Tanrı tasavvurunun gölgesinden çıkıp güzel isimlerin ahlâka, eve, iş yerine ve dilin inceliğine nasıl sızdığını sorar.
İkinci cilt, “Tanımayan nasıl sevebilir?” sorusunun düğüm noktasına iner; dua ederken bile kalbini tam bir güvenle açamayan insanın iç daralmasını, gökyüzünün uzak bir köşesinde elinde terazi ve kamçıyla kusur bekleyen bir öfke figürünün yıllar önce zihne nasıl yerleştirildiğiyle birlikte düşünür.
Yetişkinlerin kendi otoritelerini kolayca kabul ettirmek için kutsalı bir korkutma aracına çevirdiği, en ufak sürçmede yakan ve çarpan bir tasavvur; çocuğun kalbindeki sığınağı tekinsiz bir yere dönüştüren bir dil.
Hatayı örten, düşüşten değil kalkıştan razı olan, kulunu merhametle gözeten bir Rabbin huzurunda filizlenen edep; korkutularak susturulmuş bir çekingenliğin yerine güvenle kurulan bir yakınlık.
Korkutularak susturulan bir ruhun çekingenliği edep değildir.Önsözden
Cilt, yanlış bilinen esmâ ve sıfat yanılgılarıyla açılır; ardından merhametin, emniyetin, onarımın, celâl ile cemâlin, ilmin, dirilişin, rızkın ve sabrın iklimlerine yürüyerek Âdem’e öğretilen bütün isimlerin toplandığı aynada tamamlanır.
Korkutulan Kul’dan Tanıyıp Âşık Olan Ruh’a
İlahî isimleri mekanik birer sipariş şifresi zannetmek
Hayat, ilim ve iradenin ahlâkî izdüşümü
Er-Rahmân · Er-Rahîm · El-Vedûd
Es-Selâm · El-Mü’min · El-Vâsi’
El-Cebbâr · Eş-Şâfî · El-Gaffâr
Kahr’ın içindeki lütfu okumak
El-Alîm · El-Hakîm · El-Bâri’
El-Muhyî · El-Kayyûm · En-Nûr
Er-Rezzâk · El-Azîz · El-Vekîl
Es-Sabûr · Eş-Şekûr · El-Evvel / El-Âhir
Bütün isimlerin toplandığı ilahî ayna
Bu ciltte ilahî sıfatların insana zâtî olarak geçmesinden, kulun Yaratıcı ile aynılaşmasından ya da beşerî sınırların kalkmasından söz edilmez; Yaratıcı bütün kemâl vasıflarıyla mutlak ve münezzehtir, insan ise O’nun ikramına muhtaç bir kuldur.
Esmâ’nın uyanışı, kulun kendisine bahşedilen cüzi kabiliyetleri Rabbinin razı olacağı bir merhamet, adalet ve güven ölçüsüyle kullanmayı öğrenmesidir. Er-Rahmân’ı çokça anıp evindeki eşine sert davranan, El-Gaffâr’a sığınıp kendisine yapılan en küçük hatayı yıllarca bağışlamayan insan, dilindeki ismin karşısında kendi muamelesini tartmaya çağrılır.
Zikrin bir şifre uygulamasına, duanın ertesi gün karşılığı beklenen bir sipariş listesine indirgenmesine karşı uyarı da, tefekkürün tıbbî tedavinin yerine geçen bir garanti gibi sunulmamasına gösterilen özen de bu edebin parçasıdır.
İkinci cilt, iki ciltlik yolculuğun son noktasını koyarken okuruna bir iddia değil bir niyaz bırakıyor: göğüste inip kalkan her nefesin ne kadar kıymetli bir emanet olduğunu ve ne kadar şefkatli bir gözetim altında bulunduğunu, kitap rafa kaldırıldıktan sonra da hatırlatmaya devam etmesi.
